✔️BƯỚC 1 – RÀ SOÁT & PHÂN LOẠI HÓA ĐƠN NGHI VẤN
Trước tiên, bạn cần xác định rõ:
- Hóa đơn có thuộc danh sách “cảnh báo rủi ro” của cơ quan thuế hay là hóa đơn không hợp pháp (do doanh nghiệp ma phát hành)?
- Đã kê khai, hạch toán chưa?
- Năm phát sinh hóa đơn là năm nào?
✔️BƯỚC 2 – CÁCH XỬ LÝ TỪNG TÌNH HUỐNG CỤ THỂ (theo TT89/2026)
- Tình huống 1: Hóa đơn thuộc doanh nghiệp rủi ro – đã kê khai
*Ví dụ: Tháng 12/2025 công ty bạn đã kê khai hóa đơn 55 triệu, trong đó thuế GTGT 5 triệu, nhưng đến tháng 7/2026 mới nhận được thông báo đó là hóa đơn từ công ty "rủi ro".
👉 Hướng xử lý:
+ Thuế GTGT:
- Kê khai bổ sung NHÁP tờ khai 01/GTGT tại kỳ phát sinh hóa đơn (tháng 12/2025).
- Chỉ tiêu 43 giảm → ghi phần chênh lệch này vào chỉ tiêu 37 của kỳ hiện tại (tháng 7/2026).
- Nộp tiền thuế GTGT đã khấu trừ sai + tiền chậm nộp. "Không nộp tờ khai BS" vì khi bs nháp không làm tăng số thuế phải nộp hay dc hoàn nên ko phải nộp tk bs
+ Thuế TNDN:
- Hạch toán lại chi phí đó vào TK 642 hoặc TK 811 – ghi chú là chi phí không được trừ.
- Trên tờ khai quyết toán thuế TNDN, ghi vào chỉ tiêu B4 của mẫu 03/TNDN.
- Nếu đã nộp BCTC, không cần nộp lại, nhưng nếu chi phí lớn ảnh hưởng kết quả lãi/lỗ thì nên nộp lại BCTC đã điều chỉnh.
+ Trên sổ kế toán:
- Hạch toán bút toán điều chỉnh Nợ 4211 / Có 1331 để khớp dữ liệu với tờ khai.
- Tình huống 2: Hóa đơn mua khống – không có giao dịch thật
*Ví dụ: Ngày 10/10/2025 bạn mua 1 hóa đơn vận chuyển trị giá 33 triệu (gồm 3 triệu thuế), thanh toán qua ngân hàng, sau đó được "lại quả" 30 triệu bằng tiền mặt. Tháng 7/2026, cơ quan thuế thông báo đây là hóa đơn không hợp pháp.
👉 Hướng xử lý:
- Hủy toàn bộ nghiệp vụ hạch toán cũ:
- Xóa bút toán: Nợ 641: 30tr – Nợ 133: 3tr – Có 1121: 33tr.
- Ghi lại bản chất thật: Nợ 111: 30tr – Có 1121: 30tr (giải thích là tạm ứng cá nhân hoặc cho vay nội bộ).
- Kê khai bổ sung NHÁP thuế GTGT tháng 10/2025 (giảm thuế khấu trừ 3 triệu). khi bs nháp làm tăng số thuế phải nộp khi đó e phải nộp bs tờ khai T10
- Tính và nộp lại thuế TNDN năm 2025:
- Tăng thu nhập chịu thuế: 30 triệu × 20% hoặc 17%,15% = 6 triệu.
- Hạch toán: Nợ 8211 – Có 3334: 6 triệu.
- Lập lại BCTC năm 2025, điều chỉnh số dư chuyển sang 2026
- Hạch toán chênh lệch thuế TNDN vào các kỳ sau. Phần chậm nộp thuế không được tính vào chi phí hợp lý (ghi nhận vào TK 811).
⭐ Lưu ý chung cho cả hai tình huống:
- Luôn giữ chứng từ thanh toán, hợp đồng, biên bản giao nhận và giải trình rõ ràng nếu cần giải thích với cơ quan thuế.
- Nên gửi công văn giải trình đến chi cục thuế quản lý để được hướng dẫn cụ thể và ghi nhận thiện chí hợp tác.
- Cập nhật phần mềm kế toán, các tờ khai thuế, tài khoản 133, 642, 811, 421 đúng theo số liệu sau khi điều chỉnh.
