Chiều nay, gia đình tôi có dịp dạo quanh khu phố cổ của Hải Dương để thưởng thức vài món ăn đường phố. Chuyến đi chơi bình dị ấy lại để lại trong tôi khá nhiều suy nghĩ về cách chúng ta làm nghề.
Bắt đầu bằng một đĩa bánh bèo. Quán nêm nếm rất nhiều mì chính vào nước mắm. Hậu quả là ăn xong, tôi bị mệt và 'say' mì chính. Tôi tự hỏi, việc cho nhiều chất điều vị như vậy có vi phạm đạo đức nghề nghiệp không? Về lý thì không, nhưng về tâm thế làm nghề thì đó là một sự dễ dãi. Thay vì mất công chăm chút cho nguyên liệu tự nhiên, người ta chọn một đường tắt để đánh lừa vị giác khách hàng.
Ngẫm lại, công việc hàng ngày cũng vậy. Đôi khi chúng ta dễ bị cám dỗ bởi những 'chất điều vị' - những lời hứa hẹn thái quá, hay những giải pháp chắp vá chỉ để làm hài lòng khách hàng tức thời. Khách có thể gật đầu lúc đầu, nhưng khi bước vào thực tế và vấp phải rủi ro, họ sẽ 'say' và mất niềm tin. Một dịch vụ chuyên nghiệp thực thụ không nên dùng chiêu trò để ép khách, mà phải đi lên từ sự minh bạch và tận tâm.
Sau đó, cả nhà chuyển sang ăn miến vịt. Bát miến rất ngon, đậm đà mà giá chỉ 25 ngàn. Nhìn cách quán vận hành, tôi nhận ra một sự tối ưu tuyệt vời. Mức giá rẻ ngỡ ngàng này có được là nhờ họ biết tận dụng triệt để 'phụ phẩm' từ việc bán vịt luộc - từ nước luộc ngọt thanh đến bộ lòng mề, cộng hưởng cùng kinh nghiệm nêm nếm lâu năm. Họ không bỏ phí tài nguyên nào, biến thứ tưởng chừng là phụ thành một sản phẩm ngon, rẻ và mang lại biên lợi nhuận tốt.
Việc xây dựng hệ thống hay làm dịch vụ tư vấn cũng tương tự như vậy. Những quy trình, đoạn mã tự động hóa, hay biểu mẫu ta đã cất công xây dựng hoàn toàn có thể được tinh chỉnh, đóng gói lại thành những giải pháp tinh gọn, chi phí hợp lý cho nhiều nhóm khách hàng khác nhau. Không lãng phí chất xám, biết cách tạo ra chuỗi giá trị liên hoàn từ những nguồn lực sẵn có chính là một lợi thế cạnh tranh.
Hai câu chuyện nhỏ trên vỉa hè, một nhắc nhở về sự chân thật, một bài học về sự tối ưu, lại là tấm gương phản chiếu rõ nét nhất cho con đường kinh doanh bền vững.
